Category Archives: ความรู้

“ Melatonin “ ตัวช่วยเรื่องการนอนหลับ

          “Melatonin“ เป็นฮอร์โมนที่ร่างกายเราสามารถสร้างได้เองอยู่แล้ว ซึ่งตัวกระตุ้นที่จะเป็นตัวสร้าง Melatonin ก็คือความมืดผนังตอนกลางคืน Melatonin จะหลั่งค่อนข้างเยอะแล้วก็สั่งน้อยลงในช่วงเวลากลางวัน เพราะฉะนั้นระดับ Melatonin ในร่างกายของเราก็จะมีการขึ้นลง ขึ้นตอนกลางคืนและต่ำลงตอนกลางวัน Melatonin มีบทบาทควบคุมเกี่ยวกับวัธจักรชีวภาพของร่างกาย ถ้าเป็นมนุษย์ก็จะเกี่ยวกับระบบนาฬิกาชีวิตหรือวงจรชีวิตหลับตื่น  มีการศึกษามาแล้วว่าถ้า Melatonin ในเลือดลดต่ำลง เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ หรือว่าผู้ที่มีการทำงานของต่อมที่มีการสร้างเมลาโทนินมีปัญหา ระดับเมลาโทนินลดต่ำลงก็จะมีปัญหาเรื่องนอนไม่หลับตามมา สรรพคุณของเมลาโทนินก็จะเกี่ยวกับการนอนหลับเป็นรัก มีงานวิจัยหลายงานวิจัยที่บอกว่ามีผลของเมลาโทนิน เช่น ควบคุมเกี่ยวกับระบบเมตาบอลิซึ่มของร่างกาย ควบคุมเกี่ยวกับการหลั่งของฮอร์โมน ส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกัน ในบางทีมีฤทธิ์ต้านอนุมูนอิสระ  แต่สรรพคุณหลักๆของ Melatonin ก็คือช่วยเรื่องการนอนหลับเป็นหลัก การออกฤทธิ์ของเมลาโทนิน เมื่อเมลาโทนินหลังออกมาแล้วก็จะจับกับตัวรับเมลาโทนินในสมองพอจับคู่กันตัว Melatonin ก็จะส่งสัญญาณให้ร่างกายว่าให้เตรียมตัวสู่การนอนหลับ การเตรียมตัวของร่างกายก็คือ ร่างกายจะมีการระบายความร้อนออกมาทำให้อุณหภูมิร่างกายลดต่ำลงทำให้มีสภาพเหมาะสมเกี่ยวกับการนอน บางทีก็จะลดความตื่นตัวของร่างกายทำให้ร่างกายพร้อมจะนอน แล้วก็ยังเชื่อว่าตัว Melatonin จะไปลดการหลั่งของคอร์ติซอลซึ่งเป็นตัวฮอร์โมนที่ทำให้เกิดความดันสูงน้ำตาลในเลือดสูงเพราะฉะนั้นถ้าเราลดตัวคอร์ติซอลลง จะทำให้ร่างกายผ่อนคลายขึ้นเหมาะแก่การนอนหลับ 

 

ประโยชน์ของ Melatonin

รักษาอาการนอนไม่หลับโดยเฉพาะผู้สูงอายุ (ทาน 2มิลลิกรัม วันละครั้ง ทานก่อนจะเข้านอนประมาณ 1-2ชั่วโมง)

เท่าอาการเจ็ตแล็กมักเกิดขึ้นจากการเดินทางระหว่างประเทศ (ทานประมาณ 0.5 ถึง 5 มิลลิกรัม ทานตั้งแต่วันแรกที่ไปถึง ทานติดต่อกันประมาณ 3-5วัน)

ช่วยปรับเวลาการนอนสำหรับผู้ที่มีการปรับตารางการทำงานกระทันหันหรือผู้ที่ต้องเปลี่ยนกะในการทำงาน

รักษากลุ่มปัญหาผู้ที่ติดการนอนดึกเป็นประจำ

ช่วยในการรักษาปัญหาสุขภาพอื่นๆ มีการพบว่าการใช้เมลาโทนินอาจช่วยรักษาอาการต่างเกิดจากโรคต่างๆ เช่น โรคมะเร็ง โรคอัลไซเมอร์ หรือโรคความดันโลหิตสูง แต่ก็ยังมีการศึกษาเกี่ยวกับประโยชน์เหล่านี้ในปริมาณที่น้อย ซึ่งยังต้องทำการศึกษาวิจัยเพื่อยืนยันผลเหล่านี้ต่อไป

ใช้รักษาในเด็กที่มีปัญหาสมาธิสั้นหรือออทิสติก      

       Melatonin ในท้องตลาดมีทั้งแบบที่เป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริมและแบบที่ขึ้นทะเบียนเป็นยา ในประเทศไทยตัวเมลาโทนินที่ขึ้นทะเบียนเป็นยาจะมีแค่ยี่ห้อเดียวเท่านั้น แต่รูปแบบที่ขึ้นทะเบียนเป็นยาจะเป็นรูปแบบที่ออกฤทธิ์เนิ่น เนื่องจากว่าตัวเมลาโทนินที่สั่งของมาก่อนจะมีค่าครึ่งชีวิตที่สั้น(คำว่าค่าครึ่งชีวิตที่สั้นก็คือ มันอยู่ในร่างกายได้ไม่นาน) เพราะฉะนั้นเวลาทานเข้าไปก็อาจจะควบคุมการนอนหลับได้ไม่ดี การขึ้นทะเบียนเป็นยาเลยถูกพัฒนาให้เป็นในรูปแบบของการออกฤทธิ์เนิ่น เวลาทานยังต้องทานทั้งเม็ด ห้ามหัก ห้ามบด ห้ามเคี้ยว เพราะอาจจะเสียสภาพของยาได้ ส่วนในเรื่องการส่งผลเสียต่อร่างกาย มีการศึกษาว่าถ้าหากทานเมลาโทนินขนาด 5มิลลิกรัม ติดต่อกันเป็นเวลา 12 เดือน ไม่ได้มีผลข้างเคียงที่รุนแรงต่อร่างกาย และไม่มีรายงานว่าทานแล้วจะติดยาว่าต้องเพิ่มขนาดเมลาโทนินเพื่อช่วยในการนอนหลับ และเมื่อหยุดยาไปก็สามารถนอนหลับได้ปกติ แต่ผลข้างเคียงที่มีรายงานออกมาของเมลาโทนินที่พบบ่อยที่สุดก็คืออาการปวดศีรษะมึนงงบางทีก็มีปวดหลังได้บ้าง บางทีอาจมีอาการคลื่นไส้อาเจียน แต่พบน้อยมากน้อยกว่า1% 

 

ข้อควรระวังในการใช้ Melatonin

     ควรหลีกเลี่ยงในคนที่มีการใช้ยาในบางกลุ่ม เช่น ยาฆ่าเชื้อ ยากันชักหรือแม้กระทั่งฮอร์โมนคุมกำเนิดบางตัว เพราะว่ามันจะทำให้ระดับยาเมลาโทนินเปลี่ยนแปลงไปได้ หรือว่ามาคนที่สูบบุหรี่สูบไปนานๆก็จะทำให้ระดับยาเปลี่ยนแปลงไปได้เหมือนกัน ดังนั้นควรจะแจ้งแพทย์ให้ทราบทุกครั้งหากมีโรคประจำตัวหรือรายการยาที่รับประทานเป็นประจำเพื่อจะได้หาขนาดยาที่เหมาะสมปรับขนาดยาที่เหมาะสม เพื่อที่จะให้การใช้เมลาโทนินเกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่เกิดพิษจากยาได้

      ดังนั้น ถ้าหากว่าผู้ใช้ที่ไม่ได้มีปัญหาในการนอนไม่หลับแต่อาจจะอยากหลับสนิทในบางวันไม่อยากจะมีอะไรรบกวนสามารถใช้เมลาโทนินได้อาจจะใช้ในขนาด 2 มิลลิกรัมก็ได้ เมลาโทนินไม่ได้สะสมในร่างกายถูกขับออกไปตามปกติ แต่คนไข้ที่เป็นโรคตับโรคไตอาจจะต้องระวังในการใช้เพราะยาจะถูกเปลี่ยนแปลงที่ตับและขับออกทางไต ถ้าหากเป็นโรคตับโรคไตยาอาจจะถูกขับออกไปได้ไม่เหมือนคนปกติอาจจะต้องลดขนาดของยาที่ใช้ลงอาจจะใช้แค่ประมาณ 0.5 ถึง 1 มิลลิกรัม